post

راهنمای گردشگری سفر به شهرستان اراک + تصاویر

خبرگزاری تسنیم: شهر اراک، یکی از مناطق مهم گردشگری اراک است که در ایام نوروز میزبان مسافران نوروزی است که شناخت بیش از پیش مسافران از مراکز مختلف تفریحی، اقامتی و به‌طور کلی راهنمای گردشگری در این شهر کمک شایانی به این مسافران می‌کنند.

 

بیشتر

post

روستای هزاوه

روستای تاریخی و زیبای هزاوه

 

۲۶۶۵

واقع در ۱۸ کیلومتری شمال غربی اراک، در شیب آرام دامنه کوههای غربی اراک دارای بافتی پلکانی و متراکم است هزاوه در دل دامنه های صخره ای است و روستایی در قرون ۷ و ۸ هجری و به دوره ایلخانیان برمی گردد. هزاوه یکی از زیباترین روستاهای استان مرکزی است که زادگاه مفاخری همچون امیرکبیر و قائم مقام فراهانی دلیر مردانی که آرامگاه جد بزرگوارشان بر بالای کوه حاج مبارک در روستای هزاوه قرار دارد.آرامگاه امامزاده سلطان سید احمد از نسل امام زین العابدین (ع) مرد پاک سرشتی که فرزندانش از امیرکبیر تا آیت الله خامنه ای چهره های ماندگار این سرزمین شده اند. این امامزاده در زمان شاه عباس صفوی بنا گشته است و در پس گذر ایام استوار میزبان زائران است. فصل های کوهستانی، بهار و تابستانی معتدل و زمستانی سرد وجود چشمه سارهای متعدد و خاک خوب و حاصلخیز و اقلیم مناسب شرایط مساعدی را برای رشد و پرورش تاکستانهای انگور فراهم کرده است . در این منطقه کوههای بلند بسیار زیاد است که به جابجایی ابرها و بارش باران کمک می کند .پس از باران کوههای بلند آب را از دامنه سنگی دامنه ها جاری می سازد و باغها را سیراب می کند .تاکستانها بر شیب دامنه کوههای بلند به ارتفاع ۲۷۳۵ متر در وسعتی سبز بیش از ۲۰ کیلومتر زیبایی باغهای انگور به چشم می خورد. هزاوه با اقلیم کوهستانی و آب و هوای مناسب برای باغداری و دارای مزارع وسیع انگور می باشد و گونه های مختلفی از انگور در رنگ ها و شکلهای مختلف در هزاوه پرورش می یابد.

۲۶۶۷ ۲۶۶۶

post

کلیسای مسروپ مقدس اراک

این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۵۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این کلیسا در خیابان چمران شهر اراک قرار دارد. بنای این کلیسا در سال ۱۹۱۴ میلادی با برگیری از منابع مالی ارامنه اراک ساخته شده است. پلان کلیسا بازیلیک مستطیل شکل به ابعاد ۲۴٫۶ در ۱۵٫۶ متر بوده و در جهت شرق به غرب واقع شده است. سقف کلیسا بر روی چهار ستون که توسط قوسهایی به یکدیگر و به دیوارهای جانبی وصل شده اند تکیه دارد. کلیسا دارای نورگیرهای متعددی در چهار جهت بنا است و دو ورودی در قسمتهای جنوبی و غربی میباشد . برج ناقوس خانه کلیسا در جلوی ورودی غربی واقع شده است.

۲۶

مجموعه بناهای ساخته شده در محوطه حیاط کلیسا شامل، مدرسه ویژه ارامنه، تالار اجتماعات، منزل کشیش، منزل سرایدار و کلیسا می باشد. ساختمان اصلی کلیسا به صورت مستطیل شکل ساخته شده و از سه بخش مردم نشین، محراب و دو اتاق جانبی در مجاورت محراب تشکیل شده است. محراب در داخل طاق ساده و بزرگی ایجاد شده که این بخش ایوان مانند حدود یک متر از کف کلیسا بلندتر است. برای استحکام بنای کلیسا در داخل دیوارها و ستونها، تیرهای چوبی تعبیه شده است. نمای بیرونی کلیسا با آجر سفال تزئین گردیده است.

post

اماکن گردشگری اراک

کلیسای مسروپ مقدس اراک
این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۵۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این کلیسا در خیابان چمران شهر اراک قرار دارد. بنای این کلیسا در سال ۱۹۱۴ میلادی با برگیری از منابع مالی ارامنه اراک ساخته شده است. پلان کلیسا بازیلیک مستطیل شکل به ابعاد ۲۴٫۶ در ۱۵٫۶ متر بوده و در جهت شرق به غرب واقع شده است. سقف کلیسا بر روی چهار ستون که توسط قوسهایی به یکدیگر و به دیوارهای جانبی وصل شده اند تکیه دارد. کلیسا دارای نورگیرهای متعددی در چ
بیشتر بخوانید…
پارک جنگلی اراک

پارک جنگلی شهید باهنر شهر اراک با ۱۸۳ هکتار مساحت واقع در جنوب شرق اراک، از ظرفیت مناسبی برای بهره مندی مردم برخوردار است و برای ایجاد استقبال بیشتر مردم، این پارک ساماندهی می شود. آدرس : مرکزی – اراک جنوب شرق اراک
بیشتر بخوانید…
آتشکده برزوی راهگرد

آتشکده برزوی راهگرد درروستای راهگرد در ۶۵ کیلومتری شمال شرقی اراک واقع است و قدمت آن مربوط به دوران ساسانی است ونمای آن از آجر و سنگ می‌باشد. از هموطنان عزیز ساکن اراک تقاضا می شود در صورت داشتن تصاویری از آتشکده برزوی راهگرد آنرا در قسمت دیدگاه ( قسمت پایانی مطلب – انتهای صفحه ) و یا از طریق ایمیل (info@seeiran.ir) برای ما ارسال نمایند.
بیشتر بخوانید…
آبشار مزرعه

آبشار مزرعه در استان مرکزی واقع است. آبشار مزرعه واقع در شمال غرب شهرستان اراک، در جاده اراک-سه راهی خنداب قرار دارد که با قرار گرفتن میان دو دره، منظره ای زیبا را ایجاد کرده است. عبور از باغات روستای کیشان و مزرعه، نشانی خوبی برای رسیدن به آبشار مزرعه است. آبشار دره اول با کمی بلندی بیشتر نسبت به دو آبشار کوتاه دره دوم جذابیت بسیاری را در این منطقه بوجود آورده است. این آبشار به عنوان یکی از جاذبه های دیدنی استان مرکزی منطقه ای مناسب برای بازد
بیشتر بخوانید…
آیین شال سان ماخ

در روستاهای استان مرکزی مرسوم بوده است که شب عید، بعد از شام تعدادی از جوانان روستا به صورت تکی یا در گروه های دوتایی و سه تایی برای گرفتن عیدی به منازل دیگران می رفتند. اما آیین خاصی را برای گرفتن هدیه انجام می دادند. آنها کیسه ای را با طناب از روی پشت بام منزل همسایگان جلوی در خانه آنها آویزان می کردند و در حالی که خود روی پشت بام مخفی می شدند، با اشعار خاصی از صاحب خانه تقاضا می کردند که هدیه ای را داخل کیسه قرار دهد. صاحب خانه نیز با قرار داد
بیشتر بخوانید…
روستای هزاوه

روستای تاریخی و زیبای هزاوه واقع در ۱۸ کیلومتری شمال غربی اراک، در شیب آرام دامنه کوههای غربی اراک دارای بافتی پلکانی و متراکم است هزاوه در دل دامنه های صخره ای است و روستایی در قرون ۷ و ۸ هجری و به دوره ایلخانیان برمی گردد. هزاوه یکی از زیباترین روستاهای استان مرکزی است که زادگاه مفاخری همچون امیرکبیر و قائم مقام فراهانی دلیر مردانی که آرامگاه جد بزرگوارشان بر بالای کوه حاج مبارک در روستای هزاوه قرار دارد.آرامگاه امامزاده سلطان سید احمد از
بیشتر بخوانید…
آب انبار ابراهیم آباد

در میانه راه شهر قم به شهر اراک روستایی به نام ابراهیم آباد واقع‏ است که تنها قنات آن دارای تاریخ بیش از یک هزار سال است.مادر چاه‏ این قنات مخروطی شکل است زیرا قطر دهانه میله آن حدود یک متر و قطر محل اتصال میله به کوره به حدود ۱۰ حلقه می‏رسد.میله‏های بعدی‏ پس از مادر چاه که تعداد آنها به ۴۰ حلقه می‏رسد هرکدام حدود ۱۰۰ متر عمق دارند و مادر چاه نیز دارای عمقی حدود ۱۱۰ ذرع می‏باشد.. -عمق مادر چاه حدود ۱۱۰ ذرع برابر با ۱۱۴ متر -عمق ۴۰ میله پس از مادر چاه
بیشتر بخوانید…
موزه صنایع دستی حسن پور

تاریخچه بنای موزه اگر چه درباره بانی و سازنده اولیه بنا اطلاع دقیقی در دست نیست اما با توجه به ماده تاریخ ” سنه ۱۳۳۵ ” هجری قمری که در پیشانی نمای ضلع شمالی بنا نوشته شده است ، بنا در دوره احمد شاه قاجار احداث شده است . با توجه به بررسی ها و تحقیقات صورت گرفته احداث خانه مذکور را به حاج علی مشیری ، از تاجران و بازرگانان فرش در سلطان آباد ( اراک امروزی ) نسبت می دهند . این بنا در ابتدا به عنوان محل شرکت فرش و بعدها به عنوان مدرسه ای با نام مدرسه مجیدی
بیشتر بخوانید…
صنایع دستی اراک

از صنایع‌دستی شهر اراک می‌توان به دستبافتهای سنتی (قالی‌بافی، گلیم‌بافی، جاجیم‌بافی)، رودوزیهای سنتی، آثار چوبی (منبت و کنده‌کاری روی چوب، معرق کاری، پیکرتراشی، خراطی، ساخت سازهای سنتی، مشبک و گره‌چینی چوب)، سفالگری، کتابت و نگارگری (طراحی سنتی، نقاشی ایرانی، گل و مرغ، تذهیب و تشعیر، خوشنویسی، کتیبه نویسی)، آثار فلزی (مسگری، قلم‌زنی، سفیدگری، چلنگری، مشبک فلز، ملیله طلا و نقره)، ساخت پاپوش سنتی(گیوه‌دوزی و گیوه‌بافی)، آرایه‌های
بیشتر بخوانید…
شهر اراک

اراک یکی از کلان‌شهرهای ایران و از بزرگترین شهرهای مرکز ایران و مرکز استان مرکزی و شهرستان اراک است. جمعیت اراک در سال ۱۳۹۰ خورشیدی برابر با ۵۲۶٬۱۸۲ نفر بوده که از این نظر قطب جمعیتی استان مرکزی و چهاردهمین شهر پرجمعیت ایران به حساب می‌آید. از سده دوم اسلامی ناحیه میان همدان، ری و اصفهان عَراق نامیده شد که بعدها برای تمایز با عراق عرب آن را عراق عجم نامیدند. عَراق معرب اراک است. اراک نسبت به بسیاری از شهرهای ایران، شهر جوانی محسوب می‌شود.
بیشتر بخوانید…
مدرسه سپهداری اراک

مدرسه سپهداری یکی از بناهای تاریخی استان مرکزی است که در مرکز شهر اراک در داخل بازار تاریخی این شهر قرار دارد. این مدرسه که در انتهایی‌ترین گذر (گذر ششم) بازار اراک واقع شده، در سال ۱۲۲۸ هجری قمری و همزمان با ساخت بازار تاریخی اراک به دستور یوسف خان گرجی؛ سپهدار اعظم و بانی شهر اراک و در ضمن پدر داماد فتحعلی شاه قاجار ساخته شد. این مدرسه به عنوان اولین مرکز علوم دینی در اراک و نخستین بنای شهری، با اقتباس از سبک مدارس دوره صفویه (چهار ایوانی)
بیشتر بخوانید…
خانه حسن پور

این بنا در اولین گذر سمت چپ بعد از چهارسوق بازار اراک، در مقابل گذر مدرسه سپهداری قرار دارد. در ساخت این بنا دو دوره جداگانه دیده می‌شود: ضلع جنوبی آن متعلق به دوره قاجار و ضلع شمالی آن مربوط به سال‌های ۱۳۳۲ هـ .ق است. بنا در دو طبقه شکل گرفته است. طبقه همکف شامل اتاق‌های زمستان‌نشین، آشپزخانه، انبارهای آذوقه و ورودی اصلی بنا است و طبقه اول شامل اتاق‌های شاه‌نشین و تابستانه است. سازه اصلی بنا از خشت تشکیل شده و پی‌ها را به وسیله سنگ‌های بزرگ
بیشتر بخوانید…
غار سفیدخانی

غار سفیدخانی واقع در کوه سفیدخانی، در ۱۸ کیلومتری جنوب شهر اراک (مرکز استان مرکزی) قرار دارد. در بالای دهانه غار یک عارضه به نام دودکش وجود دارد که طول آن ۳ متر، عرض آن ۲/۵ متر و ارتفاع آن ۸ متر می‌باشد. در داخل غار سفیدخانی ستون‌های آهکی استالاکتیکی فراوان و زیبا دیده می‌شوند که در نتیجه ورود آن و انحلال سنگ‌های آهکی به وجود آمده‌اند. همچنین در داخل این غار یک منبع آب با طول ۵ متر، عرض ۳ متر و عمق ۷ متر وجود دارد که از نظر ذخیره آب اهمیت ویژه‌
بیشتر بخوانید…
غار شغال دره

غار شغال دره یکی از غارهای استان مرکزی است که در جاده اراک به خمین و ۴۰ کیلومتری اراک در دامنه کوه کلوپ جهنم* قرار دارد. وجه تسمیه این غار به دلیل وجود شغال‌های فراوانی است که در دامنه غار و داخل آن به سر می‌برند. *از آنجا که این کوه برف به خود نمی‌گیرد، بدین جهت لقب جهنم به آن داده‌اند.
بیشتر بخوانید…
غار آسیلی

غار آسیلی در ۵ کیلومتری غرب روستای انجدان و ۴۰ کیلومتری اراک در استان مرکزی قرار دارد. ورودیِ این غار دو دریچه دایره شکل است. ابعاد دریچه سمت راست ۸۰ سانتی‌متر عرض و ۹۰ سانتی‌متر ارتفاع و ابعاد دریچه سمت چپ ۱ متر عرض و ۹۰ سانتی‌متر ارتفاع می‌باشد. میان این دو دریچه ستونی به محیط یک متر قرار گرفته که رابط میان تالار اول غار و محیط خارج غار است. مسیر غار تا انتها با شیب تندی پایین می‌رود و برای عبور به قسمت انتهای غار باید به صورت خزیده از میان ش
بیشتر بخوانید…
کوه شهباز

کوه شهباز یکی از کوه‌های استان مرکزی می‌باشد که در رشته کوه راسوند در جنوب اراک واقع شده است. بلندترین نقطه این کوه قله شهباز نام دارد که ارتفاع آن ۳۳۸۸ متر بوده و در واقع بلندترین قله‌ استان مرکزی نیز محسوب می‌شود. صعود به این قله از روستای سورانه واقع در ۶ کیلومتری شازند امکان‌پذیر می‌باشد. کوه شهباز در فصل بهار به ویژه اردیبهشت ماه پوشیده از لاله‌های واژگون می‌شود و منظره بسیار زیبایی را خلق می‌نماید. در این کوه گیاه دیگری نیز به نام
بیشتر بخوانید…
کوه لجور

کوه لَجوَر در جنوب غربی شهرستان اراک در منطقه خنداب و در مجاورت روستای اسکان واقع شده و یکی از کوه‌های زیبای استان مرکزی به شمار می‌رود. بلندترین نقطه این کوه قله لجور نام دارد که ارتفاع آن در حدود ۲۶۵۰ متر و طول دیواره آن ۳۵۰ متر می‌باشد و از این نظر به عنوان سومین دیواره کشور مشهور شده است. جنس سنگ‌های این کوه غالباً از جنس سنگ خارا است و همین امر صعود به قله کوه را با دشواری همراه می‌سازد. در واقع به دلیل وجود این مسیرهای دشوار، این کوه به
بیشتر بخوانید…
موزه مفاخر اراک

موزه مفاخر استان مرکزی، یکی از جاذبه‌های فرهنگی و گنجینه‌ای کوچک از بزرگان این استان است و در شهر اراک قرار دارد این موزه در عمارت حاج حسین خاکباز محسنی (اراکی) دایر شده است. این عمارت در اواخر دوره قاجاریه توسط سید حسین خاکباز یکی از فرزندان حاج آقا محسن اراکی ساخته شده است. این بنا در خیابان شهید بهشتی اراک قرار دارد، در سال ۱۳۷۹ با شماره ۳۳۳۸ در فهرست آثار ملی ثبت و در سال ۱۳۸۸ برای علاقه‌مندان به فرهنگ و هنر ایران اسلامی تبدیل به موزه مفاخر
بیشتر بخوانید…
تالاب کویری میقان

تالاب کویری میقان در استان مرکزی و ۱۵ کیلومتری شمال شرقی اراک قرار دارد این منطقه یکی از زیباترین جلوه‌های طبیعت استان مرکزی و از زیستگاه‌های مهم و بین‌المللی پرندگان است. تالاب میقان، آخرین حلقه اکولوژیک حوزه آبریز دشت اراک است که آب‌های سطحی مسیل‌های فصلی را جذب می‌کند و مساحت حوزه دریاچه فصلی آن بسته به ورودی آب بین ۱۰۰ تا ۱۱۰ کیلومتر مربع متغیر است. این تالاب در روزگاران گذشته به نام نمکزار فراهان مشهور بوده است. محیط دریاچه میغان
بیشتر بخوانید…
امامزاده محمد عابد

آرامگاه‌ امام‌ زاده‌ محمد عابد معروف‌ به‌ “مشهور میغان‌” یکی‌ از معروفترین‌زیارتگاه‌های‌ استان‌ مرکزی‌ است‌. این‌ آرامگاه‌ در کنار آبادی‌ میغان‌ در ۱۲ کیلومتری‌ اراک‌ واقع‌ شده‌ و از آثار دوره ‌سلجوقی‌ است‌. گنبد آن‌ طاق‌ رومی‌ دارد و تمامی‌ دیوارهای‌ آن‌ از آجر است‌ و در دوره‌ قاجار مرمت‌ شده‌ است‌. امام‌ زاده‌ محمد عابد برادر امام‌ رضا (ع‌) است‌. مجموعه‌ بنای‌ زیارتگاه‌، تک‌ اطاق‌ها، ایوان‌ها، صحن‌ زیبا وبزرگ

بیشتر بخوانید…

post

معرفی شهر اراک

کلان شهر  اراک

image-0d32_51b4a6d8-1

نقشه اراک

جغرافیای سیاسی

شهرستان اراک در جنوب غربی استان تهران و در فاصله ۲۸۸ کیلومتری آن قرار دارد و مرکز استان مرکزی محسوب می شود این شهر از شمال به شهرستان ساوه، از شمال غربی به همدان و از مغرب به شهرستان ملایر، خمین، و الیگودرز و از شرق به محلات و از شمال شرقی به تفرش و آشتیان محدود می باشد. مساحت اراک ۹۸/۷۱۷۸ کیلومتر مربع و یا ۴/۲۴ درصد کل مساحت استان را شامل می شود.

( در سال ۱۳۷۲) شهرستن اراک دارای ۲ شهر، ۳ بخش و ۱۸ دهستان و۳۲۱ آبادی به شرح ذیل است بخش خنداب ( با ۸۹ روستا ) دارای دهستان انارج ( با ۱۱ آبادی ) دهستان جاورسیان ( با ۱۷ آبادی ) دهستان خنداب، ( با ۲۹ آبادی ) دهستان دهچال ( با ۱۹ آبادی ) دهستان سنگ سفید ( با ۱۳ ابادی ) و بخش مرکزی ( با ۱۶۱ روستا ) دارای دهستان امان آباد ( با ۱۲ روستا ) دهستان امیریه ( با ۱۱ روستا ) دهستان داود آباد ( با ۷ روستا) دهستان ساروق ( با ۱۹ روستا ) دهستان سه ده ( با ۱۶ روستا ) دهستان شمس آباد ( با ۲۰ روستا ) دهستان شهر میقان ( با ۴۱ آبادی) دهستا مشک آبادی ( با ۱۲ روستا ) دهستان معصومیه ( با ۲۳ روستا ) و بخش وفس ( با ۷۱ روستا ) دارای دهستان اسفندان( با ۱۵ روستا ) دهستان خسروبیگ ( با ۲۰ روستا) دهستان خنجین ( با ۲۳ روستا) دهستان میلاجرد ( با ۱۳ روستا ) می باشد ( اطلاعات فوق مربوط به سال ۱۳۷۰ می باشد.

شهرستان اراک از شمال به تفرش، از مغرب به همدان و ملایر، از مشرق به شهرستان محلات و از جنوب به شهرستان خمین و شازند محدود شده است. اراک مرکز شهرستان و همچنین مرکز استان به اضافه شهر سنجان، کمیجان، خنداب، ۴ نقطه شهری، شهرستان اراک را تشکیل می دهد .

مساحت اراک ۷۱۷۸ کیلومتر مربع بوده که ۴/۲۴ درصد از کل مساحت استان را شامل حاشیه و از لحاظ وسعت زمین شهرستان استان بعد از شهرستان ساوه است.

همان طوری که گفته شد، شهرستان اراک مرکز استان که دارای ۷ شهرستان تابعه می باشدکه معادل ۳/۵۶ درصد از جمعیت شهری استان را به خود اختصاص داده که بدین ترتیب قطب جمعیتی استان است. اراک دارای اماکن مذهبی و فرهنگی هماره با تفرجگاهها و مکان هایی برای پر کردن اوقات فراغت در این شهرستان قرار دارد.

شهرستان اراک به لحاظ برخورداری از چند عامل آب و هوایی (مانند مجاورت با کویر میقان، وجود ارتفاعات و …… ) دارای نوسانان اقلیمی است، به طوری که میانگین دما در زمستان در ایستگاه اراک ۸/۱، ایستگاه شمس آباد اراک ۹/۰ و ایستگاه کرهرود ۱/۱ درجه سانتی گراد می باشد .

به طورکلی تابستانهای نسبتاً ملایم و زمستانهایی سرد و از خصوصیات اقلیمی شهرستان اراک است. وجود ارتفاعات در غرب و جنوب شهرستان و دشتهای هموار در مرکز و شمال، از عمده‌‌ترین خصوصیات توپوگرافی شهرستان اراک است از مهمترین کوههای آن می توان به سفیدخانی و هفتاد قله اشاره کرد.

وجود کارخانه ها و صنایع مختلف در محدوده شهرستان (عمدتاً شهر اراک) از سویی موجب مرکزیت یافتن استان و از سویی دیگر باعث جذب فعالیتهای صنعتی و خدماتی در اراک شده است.

استان مرکزی از جمله استانهایی است که کارخانه های صنعتی متعددی در آن متمرکز شده اند اساس اقتصادی استان را به ترتیب اهمیت، بخش های خدمات، صنعت و کشاورزی تشکیل می دهند . به طور تقریبی در حدود ۱۹ درصد مساحت استان، اراضی کشاورزی، ۵۷ درصد اراضی مرتعی و %۲۴ را اراضی غیر مزروعی از قبیل دریاچه ها، کویرها، جاده ها و شهرها تشکیل می دهند. محصولات مهم کشاوزی استان شامل، گندم، جو، حبوبات، آفتابگردان، پنبه، چغندر قند، گوجه فرنگی و پیاز است. تولید برخی از فرآورده های کشاورزی در شهرستانهای مختلف این استان بیش از میزان مصرفی محلی است، در نتیجه به استانهای مجاور صادر می شود . از شهرستانهای اراک، گندم، جو، انگور، سبزیجات و خشکبار، از شهرستان ساوه؛ انار و طالب و پسته، از شهرستان محلات؛ کاهو و گل، از شهرستان تفرش، بادام و گردو و از شهرستان خمین؛ پیاز، لوبیا و گندم به سایر شهرها و استانها و همچنین به خارج از کشور صادرات می شود . مهمترین کارخانه های صنعتی اراک عبارتند : ماشین سازی ، آلومینیوم سازی ، کابل سازی ، واگن سازی پارس، کمباین سازی ، لاستیک سازی ، قند و … از دیگر صنایع استان می توان از کارخانه هپکو، کارخانه های سازنده پروفیل و لودرهای آبیاری آلومینیومی، کارخانه آونگان( سازنده پایه های فلزی انتقال نیرو)، کارخانه های ادوات کشاورزی، کارخانه‌های تولیدی نورد آلومینیوم، رنگ روناس پالایشگاه، پتروشیمی، آذرآب و نیز سایر کارخانه های مستقر در شهرستان ساوه نیز نام برد.

همانطور که قبلاً اشاره شد، اراک دارای اماکن مذهبی و فرهنگی با تفرجگاه و مکان هایی برای پر کردن اوقات فراغت است در ذیل به برخی مراکز دیدنی اشاره می شود .

آتشکده مزدقان – امامزاده ابراهیم – امامزاده حسن- امامزاده حوا خاتون- امامزاده حسین- امامزاده عبدالله – کودرز- امامزاده محمدبن موسی بن جعفر (ع)- امامزاده محمد عابد- امامزاده هفتادو دو تن – بنای تاریخی پیرمراد- بنای تاریخی حمام چهار فصل – بنای تاریخی کاروانسرای پارک طبیعت شهید باهنر – پارک و شهربانی لاله- دریاچه قاسم آباد- شکارگاه چرّا- شکارگاه هفتاد قله- شهر زیر زمینی زلف آباد – غار سفیدخانی غار وفس – مجموعه تاریخی بازار اراک – مدرسه سپهداری- مقبره آقا نورالدین و و غار قلعه جوق – غارهای انجدان – غار آسیلی- غار طاقچه – غار گیوه کش – غار شغال دره و … .
جغرافیای اقلیمی

میشهر اراک روی مدار ۳۴ درجه و ۵ دقیقه و ۳۰ ثانیه در نیمکره شمالی از خط استوا قرار گرفته و روی نصف النهار ۴۹ درجه و ۴۱ دقیقه و ۳۰ ثانیه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد. از نظر طبیعی فلات فعلی اراک به وسعت ۵۴۰۰ کیلومتر مربع است که ۲۴۰۰ کیلومتر آن را جلگه مرتفع اراک و مابقی را ارتفاعات اطراف اراک تشکیل میدهد و کوهستان های این ناحیه نیز از دو رشته تشکیل شده است رشته اصلی از شمال غربی به جنوب کشیده شده و سپس به شمال شرقی متوجه می گردد و رشته دوم به صورت دو رشته موازی از جنوب به سوی شمال امتداد یافته و در بعضی نقاط به حدی گسترده می شود که تعدادی از سارتفاعات آن از شمال غربی شهر میگذرد. آب و هوای اراک خصوصیات اقلیمی فلات مرکزی ایران را داراست با زمستان های سرد و مرطوب و تابستان های گرم و خشک کوههای اطراف اراک و دریاچه میقان و دشت فراهان در آب و هوای این منطقه اثر کرده و ویژگیهای به آن بخشیده است ابرها و جریانات غربی در پاییز و زمستان بیشتر رطوبت خود را در ارتفاعات مغرب منطقه به خصوص رشته زاگرس از دست می دهد یک جبهه هوای سرد که در زمستان هوای اراک را اشغال می کند و بر اثر ارتفاعات اطراف وشاید فشار زیادی که دریاچه میقان ایجاد می کند مدت زیادی میهمان این منطقه خواهد بود.

آب و هوای اراک متغیر است زمستان ها ، اکثرا” طولانی و از ۴ تا ۶ ماه به درازا می کشد وبهار و پاییز فصول کوتاهی هستند تابستان در تیر و مرداد ظاهر می شود مدت روزهای یخبندان از ۶۵ تا ۱۲۰ روز در سال های مختلف متغیر است میزان بارندگی در سال های مختلف متفاوت است و بین ۲۳۰ تا ۶۳۸ میلی متر در سال می باشد متوسط بارندگی حدود ۳۰۰ میلی متر بوده است.

شرایط اجتماعی

جمعیت شهرستان اراک در سال ۱۳۷۰ برابر با ۵۵۳۰۳۹ نفر که از این میان ۲۸۵۹۱۸ مرد و ۲۶۷۱۲۱ زن، با نسبت جنسی ۰۴/۱۰۷ می باشد در این میان ۳۳۶۸۵۳ نفر در نقاط شهری ( ۱۷۵۱۷۸ نفر مرد و ۱۶۱۶۷۵ نفر زن ) با ۳۵/۱۰۸ نسبت جنسی و در نقاط روستایی ۲۱۶۱۸۶ نفر ( ۱۱۰۷۴۰ نفر مرد و ۱۰۵۴۴۶ نفر زن ) با نسبت جنسی ۰۲/۱۰۵ زندگی می کنند از نظر جمعیتی به تفکیک بخش ۶۸۷۵۸ نفر و ۱۲۰۸۹ نفر و ۸۵۰۵ خانوار، بسر می برند، در شهرستان اراک، ۴۷۴۹۱ خانوار با سواد و ۱۰۲۴۷ خانوار بی سواد بوده اند ( ۱۳۷۰ ) ضریب رشد سالانه جمعیت ( ۷۰-۶۵) ۰۱/۳ بوده است.

موقعیت معیشتی

بخش خدمات در کنار بخشهای صنعت و کشاورز به لحاظ بافت خاص منطقه از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده بطوریکه حدود ۱۱۸۲۰ واحد صنفی در سطح شهرستان اراک در حال حاضر فعال که از این تعداد ۱۱۴۱۶ واحد در نقاط شهری اراک و کمیجان و مایقی در سطح روستاها پراکنده اند و بخش خدمات عمده فعالیت شهرستان را شامل می شود . نیروی انسانی شاغل در بخش کشاورزی ۳۵% است، که از این مقدار حدود ۹۳% در روستاها و ۷% در شهر اراک سکونت دارند . سهم شاغلان زن در این بخش حدود ۱% در مقابل سایر فعالیت های اقتصادی است. شهرستان اراک به لحاظ استقرار واحدهای کوچک و بزرگ صنعتی بخصوص منابع مادر یکی از قطب های صنعتی کشور محسوب و در این زمینه دارای اهمیت فراوان می باشد تعداد واحد صنعتی این شهرستان اعم از صنایع سنگین و سبک به ۷۸۷ واحد می رسد که زمینه اشتغال حدود ۳۰۰۰۰ نفر را فراهم کرده است.

پیشینه تاریخی شهرستان اراک

پیشینه تاریخی منطقه ای که شهرستان اراک را شامل می شود به دوره ها مادها و ساسانی ها بر می گردد و بعد در زمان سلوکیان در منطقع ماد بزرگ ( ناحیه بین همدان و ری ) شهری به نام کره وجود داشته که نزدیک اراک فعلی بوده است که در حال حاضر در ضلع جنوبی شهر فعلی اراک روستای کره رود موجود است . ولی خود شهر اراک شهری جدید التاسیس است که ۲ عامل سیاسی و اقتصادی در بنای آن موثر بوده است.

عامل سیاسی : در اوایل سلطنت قاجار در بلوک عراق، همیشه نا امنی و اختلافات محلی و بخصوص هجوم گاه وبیگاه ایلات و عشایر مجاور که گاهی حتی امنیت مرکز ایران را بر هم می زدند و نبودن پادگان دائمی نظامی و دور بودن از مرکز حکومت و عدم اطاعت از حکام شهرهای مجاور موجب می شد که قشون مرکزی برای آرامش و امنیت به این منطقه گسیل شدند در زمان فتحعلیشاه قشونی به نام قشون عراق تشکیل شد و سپهداری آن فتحعلیشاه به یوسف خان گرجی محول نمود، و او بعد از موافقت شاه، خواست برای مرکز قشون عراق عجم، قلعه ای نظامی احداث نماید که محل فعلی شهر ( اراک ) به علت موقعیت جغرافیایی و نظامی مورد تایید قرار گرفت ضمنا” چون در آن زمان مسئله سربازگیری به شکل امروزی نبوده و در موقع لزوم از مردم روستاها به عنوان داوطلب و چریک و مزدور استفاده می کردند بنابر این منطقه عراق مرکزی از این نظر نیز مناسب به نظر می رسید، گذشته از مسائل فوق برای اداره منطقه از لحاظ اداری و کارکنان حکومتی پایگاه مرکزی لازم بود که به خاطر مسائل فوق قلعه و یا دژ نظامی سلطان آباد احداث و سپس به نام قلعه سلطان آباد و پس از آن به نام سلطان آنگاه عراق و سرانجام اراک نامیده شد.

عامل دوم، اقتصادی بوده است به دلیل این که نواحی وسیع منطقه عراق از مناطق پرجمعیت و حاصلخیز ایران بوده است و روستائیان منطقه برای مبادله کالاهای خود می بایست حدود ۱۰۰ کیلومتر پیاده و یا با چهار پایان طی طریق کنند تا بتوانند محصولات کشاورزی یا صنعتی خود را با بازار فروش شهرهای مجاور برسانند لذا لازم بود که در مرکز این ناحیه وسیع شهری بوجود اید که محل مبادله کالا و محصولات کشاورزی روستائیان باشد و مساله بعدی جمع آوری مالیات بخصوص صنعت فرش بوده است که در این شهر در آن زمان حدود ۳۰ کمپانی خارجی در امر صادرات فرش پس از مدت کوتاهی از بنای آن فعالیت داشتند و پس از مدتی نیز گمرک جهت تسهیل از مر صادرات در شهر بوجود آمد و شهر گسترش بافت.

وجه تسمیه نام اراک

در قرون اولیه اسلامی پس از تسلط بر حکومت ساسانیان تیسفون و دیگر بخشهایی از ایران که اطراف پایتخت ساسانی بودند یعنی نواحی بین دو رود دجله و فرات را عراق نام نهادند و در قرن دوم اسلامی هم ناحیه بین همدان، ری و اصفهان و عراق عجم می نامیدند بعد ازاحداث شهر نام آن ابتدا قلعه نظامی ،سلطان آباد و بعد شهرستان عراق که در سال ۱۳۱۶ شمسی که راه آهن سراسری شروع به کار نمود به اراک ( عراق معرب اراک است ) مبدل شد، اراک به معنی سرزمین هموار است.

مشخصات روستاهای مورد مراجعه در شهرستان اراک:
خنداب

خنداب یکی از پر جمعیت ترین روستاهای بخش به شمار می رود که در سال ۶۸ به عنوان مرکز بخش منطقه محروم شناخته شد این روستا با جمعیتی بالغ بر ۷۰۰۰ نفر جمعیت از سه محله تشکیل شده است خنداب قلعه خنداب و حصار خنداب که اکثرا” به زبان ترکی تکلم می کنند منطقه شراء که در واقع شاهراه بوده واسم اصلی آن در زبان ترکی چرا نامیده می شود همان چهار راه بوده که در گذشته جاده ای از شرق به غرب این بخش وجود داشته که جاده عراق و کربلا بوده و این منطقه در کنار این جاده در گذشته اهمیت زیادی داشته در سال ۶۸ منطقه شراء با ۵ دهستان ۱۰۰ روستا و ۷۵ هزار نفر جمعیت به مرکزیت خنداب، که در حال حاضر نزدیک به ۹۰ هزار نفر جمعیت دارد) در آمد و از نظر تقسیمات کشوری منطقه شراء حذف و سپس به نام بخش خنداب نامگذاری شده این ناحیه از نظر جغرافیایی در منطقه کوهستانی قرار گرفته و دارای زمستان های سرد و تابستانهای معتدل است . نام های قبلی آن خندق ، خندان، خون آب بوده است که بعدا” تبدیل به خنداب شده است.